Kanuni Sultan Süleyman Dönemi Batı Politikaları ve Fetihleri: Kapsamlı Bir Çalışma Rehberi

Bu çalışma materyali, Kanuni Sultan Süleyman dönemindeki önemli Batı politikalarını ve fetihlerini anlamak için hazırlanmıştır. Dönemin Avrupa'sındaki siyasi ve dini gelişmeleri, Osmanlı Devleti'nin bu gelişmelere karşı izlediği stratejileri ve gerçekleştirdiği seferleri detaylı bir şekilde ele almaktadır.

Kaynak Bilgisi: Bu çalışma materyali, kullanıcı tarafından sağlanan bir ses kaydı transkripti ve kopyalanmış metin kaynaklarının birleştirilmesiyle oluşturulmuştur.

---

📚 Giriş: Kanuni Dönemi Avrupa'sının Genel Durumu

Kanuni Sultan Süleyman tahta çıktığında (1520), Avrupa'da köklü değişimler yaşanmaktaydı. Bu dönem, Osmanlı Devleti'nin Batı'daki politikalarını doğrudan etkileyen iki ana gelişmeyle karakterize edilir:

1. Reform Hareketleri ve Mezhep Kavgaları:

   • Martin Luther ve 95 Tez: Alman rahip Martin Luther, 1517'de Katolik Kilisesi'ni hedef alan "Doksan Beş Tez" adlı bildirisini yayınladı. Bu fikirler kısa sürede büyük destek bularak Katolik dünyasında bölünme tehlikesi yarattı. 💡
   • Avrupa'da Mezhep Çatışmaları: Papa ve Roma-Germen İmparatoru Şarlken, Luther'e karşı şiddetli bir mücadele başlatsa da, Protestanlık hızla yayıldı. Kanuni'nin tahta çıktığı yıllarda Avrupa, mezhep kavgalarının eşiğindeydi. Osmanlı Devleti, bu durumu Avrupa'daki Katolik birliğini bozmak ve Haçlı ittifaklarını engellemek için stratejik bir fırsat olarak değerlendirdi. ✅

2. Şarlken'in Yükselişi ve Güç Dengeleri:

   • Geniş İmparatorluk: V. Karl olarak da bilinen Şarlken, 1519'da Roma-Germen İmparatoru oldu. Babasının ölümüyle genç yaşta İspanya krallık tacını giymiş, ardından Kastilya, Aragon, Napoli ve Sicilya krallıklarını birleştirmişti. Dedesi Maximilian'ın ölümüyle de Roma-Germen İmparatorluğu'nun başına geçti. 🌍
   • Avrupa'da Hegemonya Hedefi: Şarlken, İspanya, Belçika, Avusturya, Hollanda, Sardunya, Burgonya, Sicilya, Napoli, Alsas-Loren, Kuzey İtalya ve Almanya gibi Avrupa'nın büyük bir kısmına hükmediyordu. İngiltere, Fransa, İsveç, Polonya, Venedik, Ceneviz ve Portekiz gibi devletler ise onun hükümranlık alanı dışındaydı. Şarlken, bu gücüyle Avrupa'nın tamamını imparatorluk hâkimiyetine sokma politikası izledi. Bu durum, özellikle Fransa ile İtalya'da başlayan mücadelelerin Orta ve Kuzey Avrupa'ya yayılmasına neden oldu. ⚔️

⚠️ İsmail Ma'şuki Olayı (Dahili Bir Gelişme)

Kanuni döneminin başında, babası Ali Aksarayi'nin uyarılarına rağmen şeyhlik iddiasında bulunan İsmail Ma'şuki, İslam hukukuna aykırı söylemleri nedeniyle yargılandı. "Herkes Tanrı'dır, Şeriatın haram dediği helaldir. Livata, zina helaldir. Kabir azabı ve hesap yoktur. Ruh bir bedenden çıkar bir başka bedene girer. Üstesinden gelebilirsen ye, iç, yat, uyu. Hepsi ibadettir. Babam kutup ben de mehdiyim" gibi iddialarda bulunduğu öne sürüldü. Mahkeme kayıtlarına da yansıyan bu iddialar sonucunda, 1539 yılında on dokuz yaşında, on iki müridiyle birlikte At Meydanı'nda idam edildi. Bu olay, halkı ikiye böldü; bir kısmı idamın doğru olduğunu savunurken, diğer kısmı bunun bir zulüm olduğunu düşündü.

---

⚔️ Kanuni Sultan Süleyman'ın Batı Politikaları ve Fetihleri

Kanuni Sultan Süleyman'ın Batı'daki politikaları, Şarlken'in Avrupa'daki yükselişi ve Reform hareketlerinin yarattığı mezhep çatışmaları bağlamında şekillenmiştir.

1️⃣ Belgrad'ın Fethi (1521)

• Nedenler: Macar kralının, Kanuni'nin tahta çıkışını bildirmek ve yıllık vergiyi almak için gönderilen Osmanlı elçisi Behram Çavuş'u öldürtmesi, açık bir savaş ilanı olarak algılandı.
• Stratejik Önemi: Belgrad, Balkanlar'ın kilidi ve Avrupa'ya yapılacak seferler için stratejik bir üs konumundaydı. Daha önce Fatih Sultan Mehmed döneminde iki kez kuşatılmış ancak alınamamıştı.
• Sefer ve Sonuçları: Kanuni, 18 Mayıs 1521'de bizzat sefere çıktı. Öncü kuvvetler Bögürdelen Kalesi'ni ele geçirdi. 30 Ağustos 1521'de Belgrad fethedildi. Padişah, fethin ertesi günü şehre girerek ilk Cuma namazını kıldı. Şehirden gitmek isteyenlere izin verildi, bazı Belgrad sakinleri ise İstanbul'a göç ettirilerek Yedikule civarına yerleştirildi.
• Venedik Ahidnamesi (1521): Belgrad fethinden sonra Venedik Cumhuriyeti ile bir ahidname imzalandı. Bu antlaşma ile Venedik'e ticaret serbestliği sağlandı ve Rodos seferi öncesinde Venedik'in tarafsızlığı temin edildi.

2️⃣ Mohaç Meydan Muharebesi (1526)

• Arka Plan:
  • Tampon Bölge: Macaristan, Osmanlı Devleti Balkanları fethettikten sonra Avrupa ile Osmanlı arasında bir tampon bölge haline gelmişti. Sırbistan ve Eflak üzerinde Osmanlı-Macaristan mücadelesi devam ediyordu.
  • Fransa-Şarlken Çatışması: Fransa Kralı I. François, 1525'te Pavia Ovası'nda Şarlken'e esir düştü. Annesi, Kanuni'den yardım istedi ve Kanuni, François'in kurtarılması için yardım sözü verdi. Şarlken, François'i serbest bıraksa da bu durum Kanuni'nin Batı seferinden vazgeçmesine yetmedi.
  • Protestanlığın Yayılması: Martin Luther'in başlattığı Protestanlık, Macarlar arasında da yayılmaya başlamış, Macar kralı Layoş'un yönetiminden memnun olmayan Protestan Macarların sayısı artıyordu.
• Sefer ve Muharebe: Kanuni, 23 Nisan 1526'da 100.000 kişilik bir orduyla Macaristan seferine çıktı. Osmanlı ordusu 26 Ağustos'ta Mohaç Sahrası'na ulaştı. Macar kralı Layoş, Alman, Rus, Ceneviz, Portekiz gibi devletlerden yardım istese de yeterli destek alamadı. 29 Ağustos'ta başlayan savaş, sadece iki saat sürdü ve Osmanlı ordusunun kesin zaferiyle sonuçlandı. Macar kralı Layoş savaş meydanında öldü.
• Sonuçları:
  • Macar Krallığı'nın Sonu: 600 yıllık Macar Krallığı tarih sahnesinden silindi.
  • Avrupa Üzerindeki Etkisi: Bu zafer, Avrupa'da büyük bir şok etkisi yarattı. Avrupa orduları, 1596 Haçova Savaşı'na kadar Osmanlı ordusuyla meydan muharebesine girmeyi göze alamadı.
  • Budin'in Teslimi: Zaferden sonra Macaristan'ın başkenti Budin teslim oldu.

3️⃣ Macar Tahtı Meselesi ve Viyana Kuşatması (1529)

• İki Kral, İki Krallık: Layoş'un ölümüyle Macar tahtı meselesi gündeme geldi. Macar asilzadeleri Erdel voyvodası Jan Zapolya'yı kral seçerken, Avusturya Arşidükü Ferdinand (Şarlken'in kardeşi ve Layoş'un eniştesi) da akrabalık bağlarına dayanarak tahtta hak iddia etti ve Macar tacını giydi. Böylece Macaristan'da iki kral ve iki krallık ortaya çıktı: Avusturya Batı ve Kuzeybatı Macaristan'a hâkim olurken, Osmanlı himayesindeki Jan Zapolya ise Orta Macaristan ile Erdel'e hâkim oldu.
• Viyana Kuşatması'nın Nedenleri:
  • Zapolya'nın Yardım Talebi: Jan Zapolya, başlangıçta Osmanlı'dan yüz çevirip Avusturya'dan yardım istese de Ferdinand'a mağlup olunca Lehistan'a sığınmak zorunda kaldı. Ardından Osmanlı Devleti'ne başvurarak yardım istedi. Kanuni, bu talebi müdahale için uygun bir zemin olarak gördü ve 1528'de Zapolya ile Osmanlı'ya tabi olduğunu gösteren bir anlaşma imzaladı.
  • Fransa'ya Destek: Seferin temel amaçlarından biri, Şarlken'in Fransa üzerindeki baskısını hafifletmekti.
• Kuşatma ve Sonuçları: 1529 baharında, tarihe Viyana Kuşatması olarak geçen ikinci Macaristan seferi başladı. Osmanlı ordusu, Macar ordusunu kısa sürede yenilgiye uğrattı ve Budin'i Jan Zapolya'ya bıraktı. Hiç hesapta yokken Viyana'ya yönelindi. Ferdinand, Viyana'yı terk ederek savunmayı Kont Nicolos Von Salm'e bıraktı. Avrupa'dan yardım kuvvetleri Viyana'ya akın etti. Osmanlı ordusunun 27 Eylül'de başlayan kuşatması, 15 Ekim'de sona erdi.
• Kuşatmanın Kaldırılma Nedenleri:
  • Mevsim Şartları: Kışın yaklaşması.
  • Lojistik Eksiklikler: Muhkem kalelerin kuşatılmasında kullanılan büyük topların getirilememiş olması.
  • Stratejik Risk: Yeni fethedilen Macaristan'da Osmanlı idaresinin tam olarak kurulmamış olması ve Viyana'nın alınmasının Osmanlı askerini çok geniş sahalara yayarak stratejik açıdan mahzurlu olması.
  • Asıl Amaç: Kanuni'nin asıl amacı Viyana'yı almak değil, istediği zaman Avusturya'nın kalbine kadar gelebileceğini ve buna kimsenin engel olamayacağını göstermekti.
• Diplomatik Etkiler: Bu sefer sonucunda Fransa üzerindeki Habsburg baskısı hafifledi ve Budin geri alınarak Jan Zapolya'ya verildi. Ancak Ferdinand ve Şarlken, Macaristan'ın Osmanlı kontrolüne geçmesini kabullenemiyordu.

4️⃣ Alman Seferi (1532) ve İstanbul Antlaşması (1533)

• Ferdinand'ın Talepleri: Viyana Kuşatması'ndan birkaç yıl sonra, 1530 sonbaharında Ferdinand, İstanbul'a bir elçi göndererek yıllık vergi karşılığında Macaristan'ın tamamının kendisine verilmesini istedi. Osmanlı devlet adamları bu teklifi reddederek Ferdinand'ın Osmanlı hâkimiyetini tanıması ve Jan Zapolya'ya müdahale etmemesi gerektiğini bildirdiler.
• Sefer: Ferdinand'ın Osmanlı hâkimiyetindeki kalelere saldırması üzerine Kanuni, 1532'de yeniden sefere çıktı. Osmanlı ordusu Avusturya topraklarına girdi ve birçok kaleyi ele geçirdi. "Alaman Seferi" olarak bilinen bu seferde, Viyana'ya kadar gidilmese de Güns Kalesi kuşatıldı. Amaç, Viyana'yı fethetmek değil, Şarlken ve Ferdinand'ı meydan muharebesine çekmekti. Ancak her iki hükümdar da meydan savaşına girmekten kaçındı.
• İstanbul Antlaşması (1533): Sefer sonunda Osmanlı Devleti'nin istediği şartlar çerçevesinde Avusturya ile 14 Ocak 1533'te bir antlaşma imzalandı.
  • Maddeler: Ferdinand, Macar kralı Jan Zapolya'nın hâkim olduğu topraklara tecavüz etmeyecek, elinde bulundurduğu Macar toprakları için Osmanlı Devleti'ne 30.000 altın vergi ödeyecekti. Protokolde Avusturya Arşidükü Ferdinand, Osmanlı veziriazamına eşit kabul edilecekti. Antlaşma belirli bir süre ile sınırlandırılmayacak, Ferdinand anlaşmaya uyduğu sürece yürürlükte kalacaktı.
  • Önemi: Bu antlaşma, Macaristan'ın tamamının Avusturya egemenliğine girmesini engelledi ve Osmanlı diplomasisinin önemli bir zaferi olarak değerlendirildi. Şarlken'i doğrudan bağlamayan bu antlaşma, Osmanlı'ya Ferdinand'a karşı her türlü harekâtta serbestlik tanıyordu.

5️⃣ Fransa ile İlişkiler ve Kapitülasyonlar

• Şarlken'e Karşı İttifak: Osmanlı Devleti, İmparator Şarlken'in Avrupa hâkimiyetine karşı direnen Fransa'ya destek verdi. 1529 Viyana Kuşatması, imparatorun Fransa üzerindeki baskısını hafifletmeyi amaçlıyordu.
• Maddi Destek: Kanuni, 1533'te Fransa kralına Alman prensleri ve İngiltere ile anlaşma yapabilmesi için 100.000 altın gönderdi.
• Kapitülasyon Görüşmeleri: Aynı amaca yönelik olarak Fransa'ya kapitülasyon verilmesi gündeme geldi. Veziriazam İbrahim Paşa ile Fransız elçisi De la Forest arasında bir anlaşma taslağı hazırlandı. Ancak İbrahim Paşa'nın idamı nedeniyle bu taslak yürürlüğe giremedi.
• Yürürlüğe Giriş: Fransızlarla kapitülasyon anlaşması, II. Selim zamanında 18 Ekim 1569'da yürürlüğe girdi. Kapsamı giderek artan kapitülasyonlar, ancak Lozan Barış Antlaşması ile kaldırılabildi.

6️⃣ İtalya (Korfu) Seferi (1537)

• Nedenler:
  • Venedik'in Saldırıları: Venediklilerin Osmanlı ticaret gemilerine saldırmaları ve Avrupa'daki ittifaklara katılmaları.
  • Fatih'in Yarım Kalan Hedefi: Fatih Sultan Mehmed zamanında yarım kalan İtalya'nın fethi işini Kanuni'nin yeniden uygulamaya koymak istemesi.
  • Fransa ile İttifak Teklifinin Reddi: Venedik'in, Şarlken'e karşı Fransa Kralı ile ittifak yapılması teklifini reddetmesi.
• Sefer ve Kuşatma: Veziriazam İbrahim Paşa'nın ölümünden sonra Venedik ile ilişkiler gerildi. Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması Mayıs 1537'de denize açıldı ve Venedik yönetimindeki Korfu Adası kuşatıldı. Kanuni de Avlonya'dan hareketle Korfu Adası karşısında ordugâh kurdu.
• Kuşatmanın Kaldırılması: Kuşatma, kışın yaklaşması, muhkem kalelerin kuşatılmasında kullanılan büyük topların getirilememiş olması ve yeni Veziriazam Ayas Paşa'nın İbrahim Paşa kadar becerikli olmaması gibi nedenlerle kaldırıldı.
• Venedik ile Antlaşma (1540): Sefer sonrasında Venedik ile mücadele devam etti. Ekonomik kayıplar nedeniyle Venedik barış istedi. Üç ay süren müzakerelerden sonra 20 Ekim 1540'ta antlaşma imzalandı. Venedik, Mora'daki iki kale (Malvasia ve Napoli di Romania), Dalmaçya kıyılarındaki Nadin ve Urana kaleleri ile Barbaros Hayreddin Paşa'nın fethettiği Seyros, Patmos, Stampelia, Egine, Nio, Antiparos, Paros Adaları'nın Osmanlı Devleti'ne ait olduğunu kabul etti ve 300.000 duka tazminat ödemeyi taahhüt etti.

7️⃣ Boğdan Seferi (1541)

• Nedenler: Boğdan voyvodası Petru Rareş'in yıllık haracı göndermemesi, Osmanlı tâbiyetindeki Erdel'i işgal etmesi, Kanuni'nin Erdel'e gönderdiği Alvise Gritti'nin öldürülmesinde rol oynaması ve bağımsızlık düşüncesiyle Avusturya Arşidükü Ferdinand ile işbirliği yapması.
• Sefer ve Sonuçları: Kanuni'nin harekete geçmesiyle Kırım Hanı Sahip Giray da Osmanlı ordusuna katıldı. Osmanlı ordusu Yaş şehrini yakıp yıktı ve Suceava şehri boyun eğdi. Petru Rareş bulunamadı. Padişah, Rareş'in kardeşi Çekirge Stefan'ı voyvoda tayin etti. Bu sefer sonunda Bender Kalesi dahil bütün Besarabya doğrudan Osmanlı topraklarına bağlandı ve sınırlar Dinyester Nehri'ne kadar uzandı. Prut ve Dinyester Nehirleri arasındaki topraklar sancak haline getirildi.
• Sonraki Gelişmeler: Stefan'ın voyvodalığı kısa sürdü ve öldürüldü. Eski voyvoda Petru Rareş, İstanbul'a gelerek af diledi ve vergisi artırılarak affedildi. Ancak bağımsızlık çabaları devam etti.

8️⃣ Budin'in Fethi (1541)

• Arka Plan: Avusturya ile yapılan 1533 antlaşmasından sonra Ferdinand, Osmanlı kuvvetleri Macaristan'dan çekildiğinde Budin'e saldırmaktan geri kalmıyordu. Jan Zapolya'nın 1540'ta ölümüyle olaylar yeniden şiddetlendi. Zapolya'nın yeni doğan oğlu Sigismund'un meşruiyeti tartışılsa da Kanuni, onu Macar kralı olarak tanıdı.
• Sefer ve Sonuçları: Ferdinand'ın Budin'i kuşatması üzerine Kanuni, 1541'de sefere çıktı. Avusturya ordusu Osmanlı ordusunun geldiğini öğrenince geri çekildi ve Budin fethedildi. Budin, Osmanlı topraklarına katılarak Budin Beylerbeyliği kuruldu.
• Macaristan'ın Üçe Ayrılması: Böylece Macaristan üçe ayrıldı:
  1. Osmanlı hâkimiyetinde Budin Beylerbeyliği.
  2. Sigismund'un yönetiminde Osmanlı'ya tabi Erdel Voyvodalığı.
  3. Yıllık vergi karşılığında Avusturya'ya bırakılan Orta Macaristan. İlk Budin Beylerbeyi, Bağdat beylerbeyi Süleyman Paşa oldu.

9️⃣ Estergon Seferi (1543) ve Avusturya ile Barış (1546)

• Nedenler: Ferdinand'ın Macaristan'ı geri alma teklifinin reddedilmesi ve Avusturya'nın Peşte'yi kuşatması.
• Sefer ve Fetihler: Kanuni, 1543'te sefere çıktı. Osmanlı ordusu, Pojega civarındaki kalelerin yanı sıra Nana, Valpo, Sikloş ve Peç gibi stratejik kaleleri ele geçirdi. Daha önce fethedilen ancak Avusturyalılar tarafından geri alınan Estergon, şiddetli muharebelerden sonra 10 Ağustos 1543'te ele geçirildi. Ardından İstolni Belgrad da fethedildi.
• Temeşvar Beylerbeyliği: Vişegrad, Novigrad, Hatvan gibi kaleler de ele geçirilerek Macaristan'da Osmanlı hâkimiyeti pekiştirildi. Bu fetihler sonucunda Temeşvar Beylerbeyliği kuruldu.
• Avusturya ile Barış (1546): Avusturya'nın barış istemesi üzerine, 1546 yılında uzun süren müzakereler sonucunda bir barış antlaşması imzalandı. Antlaşmaya göre Avusturya ve imparator, Macaristan'daki Osmanlı hâkimiyetini kabul ediyorlardı. Avusturya, elinde bulundurduğu Macar toprakları için yıllık 30.000 altın haraç ödeyecekti.

🔟 Erdel (Transilvanya) Meselesi ve Osmanlı-Avusturya Antlaşması (1562)

• Erdel'deki Karışıklıklar: Osmanlı Devleti, Erdel hâkimi olarak Sigismund ve annesi İsabella'yı Lipava'ya göndermişti. Ancak Erdel'in yönetimi "Turda" adlı meclisin elindeydi. Martinuzzi, kendisini kral naibi seçtirdikten sonra Erdel'i Osmanlı hâkimiyetinden çıkarmak amacıyla Ferdinand ile anlaştı.
• Osmanlı Müdahalesi: Durum İstanbul'a bildirilince Rumeli beylerbeyi Sokullu Mehmed Paşa görevlendirildi. Sokullu, Beçe, Beçkerek ve Çanad dahil on iki kaleyi aldı. Temeşvar'ı kuşatsa da kış nedeniyle alamadı. Martinuzzi, affedilmek için harekete geçti ancak Avusturyalılar tarafından öldürüldü.
• Temeşvar'ın Fethi: Ertesi yıl ikinci vezir Ahmed Paşa ve Sokullu Mehmed Paşa, Temeşvar'ı almayı başardılar ve Banat arazisi Osmanlı hâkimiyetine geçti. Eğri kuşatması ise başarısız oldu.
• Osmanlı-Avusturya Antlaşması (1562): Avusturya ile sınır olaylarının artması üzerine, 1562'de bir antlaşma imzalandı.
  • Maddeler:
    1. Antlaşma sekiz sene geçerli olacak.
    2. Ferdinand, elindeki Macaristan arazisi için her sene 30.000 duka altın verecek.
    3. Transilvanya'dan tamamen elini çekecek.
    4. Macar bölgeleri hakkında Erdel Kralı Sigismund ile anlaşılacak.
    5. Tuna'nın öte tarafındaki kaleleri rahatsız etmemek şartıyla Tata Kalesi Osmanlı Devleti'nde kalacak.
    6. Sınır anlaşmazlıkları tayin edilecek komiserler vasıtasıyla hâledilecek.
    7. Önceden beri her iki tarafa vergi verenlerin durumları aynen devam edecekti.
  • Önemi: Bu antlaşmayı, 1559'dan beri Roma-Germen İmparatoru olan Ferdinand imzaladı. Antlaşma, Avusturya'nın Macaristan üzerindeki emellerini sınırladı ve Erdel'in Osmanlı himayesinde kalmasını sağladı.

---

👑 Kanuni Sultan Süleyman'ın Son Seferi: Sigetvar (1566)

Seferin Nedenleri

• Avusturya ile Gerginlik: İmparator Ferdinand'ın 1564'te ölümü ve yerine oğlu Maximilian'ın geçmesiyle Avusturya ile ilişkiler yeniden gerildi. Maximilian'ın Tokay'ı ele geçirmesi ve yıllık verginin ödenmemesi gerginliği artırdı.
• Macaristan'da Güvenlik İhtiyacı: Sigetvar Kalesi civarındaki eşkıya faaliyetleri ve Macaristan'da ele geçirilen toprakların savunulması için ileri bir kalenin alınması zorunluluğu. Ferdinand ve Maximilian, Osmanlı ordusu çekildikten sonra kaybettikleri kaleleri geri almak için sürekli harekete geçiyorlardı.
• Malta Kuşatması'nın Etkisi: Bir yıl önce başarısızlıkla sonuçlanan Malta kuşatmasının izlerini silme isteği.
• Padişaha Yönelik Eleştiriler: Yaklaşık on yıldır sefere çıkmayan padişaha yönelik eleştiriler (Şeyh Nureddin ve Mihrimah Sultan gibi isimler cihat vazifesinin önemini vurguluyordu).
• Kanuni'nin Kararı: Kanuni Sultan Süleyman, ilerleyen yaşına (73) rağmen bizzat ordunun başında sefere çıkma kararı aldı.

Kuşatma ve Kanuni'nin Vefatı

• Hedef Değişikliği: Belgrad'da Erdel Kralı Sigismund'u kabul ettikten sonra Divan toplantısında, başlangıçta planlanan Eğri Kalesi yerine Sigetvar Kalesi'nin alınmasına karar verildi. Bu karar, kale komutanı Nicolas Zriny'nin Osmanlı kuvvetlerine karşı saldırıları nedeniyle alındı.
• Kuşatma: 7 Ağustos 1566'da Sigetvar Kalesi kuşatıldı. Kanuni, hastalığı ilerlemiş olmasına rağmen kuşatmayı çadırından takip ediyordu. Kuşatma uzadıkça endişesi artan padişahın "Bu kale benim yüreğimi yaktı. Dilerim haktan ateşlere yana!" sözleri, durumun ciddiyetini gösterir.
• Kanuni'nin Vefatı: 6 Eylül'ü 7 Eylül'e bağlayan gece, Kanuni Sultan Süleyman vefat etti.

Sokullu Mehmed Paşa'nın Tedbirleri ve II. Selim'in Tahta Çıkışı

• Ölümün Gizlenmesi: Veziriazam Sokullu Mehmed Paşa, padişahın ölümünü gizleyerek orduda kargaşa çıkmasını engelledi (Fatih Sultan Mehmed'in ölümünde yaşanan karışıklıklar ders alınmıştı). Günlük işleri devam ettirdi ve Kütahya'da sancakbeyi olan Şehzade Selim'e haber gönderdi.
• Sigetvar'ın Fethi: Kanuni'nin ölümünün ertesi günü kale fethedildi. Sokullu, Sigetvar'ın etrafındaki kaleleri de ele geçirerek bölgeyi tamamen kontrol altına aldı.
• II. Selim'in Tahta Çıkışı: Şehzade Selim, haberi alınca İstanbul'a geldi ve tahta çıktı. Kanuni Sultan Süleyman'ın naaşı, Belgrad'da ve İstanbul'da kılınan cenaze namazlarının ardından Süleymaniye Camisi bahçesindeki türbesine defnedildi.

---

Sonuç

Kanuni Sultan Süleyman dönemi, Osmanlı Devleti'nin Batı'daki en aktif ve başarılı dönemlerinden biridir. Avrupa'daki dini ve siyasi çalkantıları (Reform hareketleri, Şarlken'in yükselişi) ustaca kullanarak, Osmanlı Devleti hem topraklarını genişletmiş hem de Avrupa'daki güç dengelerini kendi lehine çevirmiştir. Belgrad, Mohaç, Budin ve Estergon gibi önemli fetihler, Macaristan'ın büyük bir kısmını Osmanlı hâkimiyetine sokmuş; Viyana kuşatması ve Alman seferi ise Osmanlı'nın Avrupa'daki caydırıcı gücünü göstermiştir. Fransa ile kurulan ittifak ve kapitülasyonlar, Şarlken'e karşı denge unsuru oluştururken, Protestan prenslerin desteklenmesi Avrupa'daki Katolik birliğinin zayıflamasına katkıda bulunmuştur. Kanuni'nin son seferi olan Sigetvar, onun ömrünün son anına kadar cihat ruhunu koruduğunu gösteren sembolik bir kapanış olmuştur.