Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kamu Görevlileri Yasası: Kapsamlı Çalışma Materyali
Kaynak Bilgisi:
- Kopyalanmış Metin: 7/1979 Sayılı Kamu Görevlileri Yasası'nın (22.6.1979 – R.G. 55 – Düzeltme) ve müteakip değişikliklerle birleştirilmiş şekli (39/2023 ve 69/2023 Sayılı Yasalar ile değiştirilmiş ve birleştirilmiş hali).
- Ders Ses Kaydı Transkripti: Kamu Görevlileri Yasası'nın temel prensipleri ve uygulamalarına ilişkin ders anlatımı.
Giriş 📚
Bu çalışma materyali, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kamu hizmetlerinin temelini oluşturan 7/1979 Sayılı Kamu Görevlileri Yasası'nı detaylı bir şekilde incelemektedir. Yasa, 22 Haziran 1979 tarihinde yürürlüğe girmiş ve zaman içinde yapılan birçok değişiklikle güncellenerek, kamu görevlilerinin hizmet koşullarını, haklarını, ödevlerini ve sorumluluklarını düzenleyen kapsamlı bir metin haline gelmiştir. Amacı, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak, kamu görevlilerinin kariyer gelişimlerini desteklemek ve liyakat esaslı bir sistem kurmaktır.
Bölüm 1: Genel Kurallar ve Kapsam
1.1. Yasanın Amacı ✅
Yasanın temel amacı (Madde 4), kamu görevlilerinin tüm özlük işlerini düzenlemektir. Bu kapsamda:
- Hizmet koşulları ve nitelikleri
- Atama ve yetişmeleri
- İlerleme ve yükselmeleri
- Ödev, hak ve yükümlülükleri
- Sorumlulukları
- Aylık, ücret ve ödenekleri
- Güvenceleri
- Disiplin işlemleri
Yasanın uygulanmasını göstermek veya emrettiği hususları belirtmek üzere, Bakanlar Kurulu'nca gerekli tüzükler ve bu tüzüklere dayanılarak yönetmelikler çıkarılır ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulur.
1.2. Yasanın Kapsamı 🌍
Bu Yasa (Madde 2), Devletin ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği asıl ve sürekli görevlerde çalışan, genel ve katma bütçelerden veya bunlara bağlı döner sermayelerden maaş (aylık) alan tüm personele uygulanır.
1.2.1. Kapsam Dışında Kalanlar (İstisnalar) ⚠️ Aşağıdaki personel grupları hakkında kendi özel yasa kuralları uygulanır:
- Yargıçlar, Savcılar, Başmukayyit, Sayıştay Başkan ve Üyeleri, Kamu Hizmeti Komisyonu Başkan ve Üyeleri.
- Güvenlik Kuvvetlerine bağlı subay, astsubay, erbaş ve erler ile Güvenlik Kuvvetlerinde görev yapan sivil kamu görevlileri.
- Sivil Savunma Teşkilatı personeli, Elektrik Kurumu personeli, Vakıflar personeli ve din görevlileri.
- Emniyet mensupları ve öğretmenler.
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri (Yönetim, Gözetim ve Denetim) Yasası kapsamına giren kurumlarda görev yapan personel. Ancak bu kurumların personel yasaları, genel maaş ve ücret rejimini bozmayacak şekilde bu yasayla uyum ve denklik sağlamak zorundadır.
1.3. Temel Tanımlar 📚
Yasa metninde geçen bazı kritik terimlerin anlamları (Madde 3):
- A Memur: Devlet hizmetinde 25 yılını dolduran ve belirli kademelerde bir yıl çalıştıktan sonra "A" kademesine geçmiş kamu görevlisi.
- Aylık: Kamu görevlilerine hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay üzerinden verilen para.
- Bakanlar Kurulu: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu.
- B Memur: Devlet hizmetinde 20 yılını dolduran ve belirli kademelerde en az bir yıl çalışmış ve "B" kademesine geçmiş kamu görevlisi.
- Devlet: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti.
- Hizmet Birimi: Bakanlıklara bağlı veya bağımsız daire ve kuruluşları ile alt hizmet birimleri.
- Hizmet Teşkilatı: Bakanlıkları veya bunlara bağlı veya bağımsız daire ve kuruluşları.
- Kamu Görevi: Devletin ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının genel yönetim ilkelerine göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği ve genel veya katma bütçelerden aylık (maaş) alınarak yapılan görevler.
- Kamu Görevlisi: Kamu görevlerini yerine getiren ve genel veya katma bütçelerden aylık (maaş) alan sürekli personel.
- Katma Bütçeli veya Döner Sermayeli Kurum ve Kuruluşlar: Kendi öz gelirleri olmasına karşın, genel bütçeden de katkı alarak kamu hizmetlerini yürüten kurumlar.
- Kurum: Cumhurbaşkanlığı, Cumhuriyet Meclisi Genel Sekreterliği, Başbakanlık, bakanlıklar ve bağımsız daire ve kuruluşları.
- Performans Değerlendirme Formu: Aday ve/veya sürekli kamu görevlisi ile birinci değerlendirme amiri tarafından mutabakata varılarak bir sonraki yıl için yapılan ve iş planını içeren performans ölçme formu.
- Sözleşmeli Ücreti: Sözleşme ile çalıştırılan personele ödenen para.
- Tacir: Ticari faaliyetlerde bulunan geniş bir yelpazeyi kapsayan kişi.
- Tamamlanmış Hizmet Ayı: Bir takvim ayında tam maaş alınarak yapılan ve izin kazandıran hizmet süresi. (Hastalık ve yıllık gaybubet izinleri hariç).
1.4. Temel İlkeler 💡
Yasanın temel ilkeleri (Madde 5):
- Sınıflandırma: Devlet kamu hizmetleri, nitelik ve mesleklere göre sınıflara ayrılır.
- Kariyer: Kamu görevlilerinin, hizmet sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme olanağı elde etmeleri için kariyerleri dikkate alınır.
- Liyakat: Kamu hizmetlerine girme, ilerleme, yükselme ve görevin sona erdirilmesi liyakat sistemine dayanır ve eşit olanaklarla uygulanır.
1.5. Hizmetlerin Yürütülmesi ve İstihdam Şekilleri 📊
Kamu hizmetleri (Madde 6) üç ana istihdam şekliyle yürütülür:
- Sürekli Personel (Kamu Görevlisi): Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği asıl ve sürekli görevlere atanan, genel ve katma bütçelerden veya bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardan aylık alan kişilerdir.
- Sözleşmeli Personel: Özel bir meslek ve uzmanlık öğrenim ve bilgisi gerektiren, belirli görevlerde kurumların yetkisine dayanarak, geçici süreli ve sözleşme ile çalıştıracakları yerli ve yabancı kişilerdir.
- Sözleşmeler her defa için 2 yılı aşamaz ve herhangi bir zamanda iptal şartını içerir.
- Emekliye ayrılan hiç kimse sözleşmeli personel olarak istihdam edilemez.
- Sözleşmeli personelin sınıf cetvelleri ve maaşları Bakanlar Kurulu'nca belirlenir.
- İşçiler: Bu Yasada belirtilen hizmet sınıfları dışında kalan görevleri yerine getiren ve herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik maaşı/yaşlılık aylığı çekmeyen kişilerdir. Devlet işçileri ile ilgili diğer konular kendi özel yasa kurallarına tabidir.
⚠️ Uyarı: Bu üç istihdam şekli dışında personel çalıştırılamaz.
1.6. İlgili Kurumlar
- Kamu Hizmeti Komisyonu (Madde 7): Kamu görevlilerinin atanmaları, onaylanmaları, terfileri, yer değiştirmeleri, görevden uzaklaştırma ve göreve son verme dahil tüm disiplin işlemlerini yasa kuralları çerçevesinde yürüten bağımsız organdır.
- Personel Dairesi (Madde 8): Başbakanlığa bağlı olarak, kamu görevlilerini ilgilendiren konularda yasa ve tüzüklerle kendisine verilen yetki ve görevleri kullanmak ve yerine getirmek üzere kurulmuştur.
Bölüm 2: Kamu Görevlilerinin Ödev, Hak ve Yasakları
2.1. Ödev ve Sorumluluklar 📝
Kamu görevlilerinin yerine getirmesi gereken ödevler (Madde 9-16):
- Bağlılık Ödevi (Madde 9): Anayasaya bağlı kalmak ve yasaları özenle uygulamak.
- Emirlere Uyma Ödevi (Madde 10): Amirlerin verdiği emirleri doğru ve iyi bir biçimde yerine getirmek.
- Anayasaya, yasa, tüzük ve yönetmelik kurallarına aykırı emirler yerine getirilmez ve yazılı olarak amire bildirilir.
- Amir emrinde direnir ve yazılı yinelerse, emri yerine getiren sorumlu olmaz; sorumluluk amire aittir.
- Konusu suç teşkil eden emir hiçbir şekilde yerine getirilemez; yerine getiren sorumluluktan kurtulamaz.
- Savaş ve doğal afet gibi olağanüstü hallerdeki istisnalar saklıdır.
- Hizmeti Dikkat ve Özenle Yerine Getirme Ödevi (Madde 11): Görevlerini dikkat ve özenle yerine getirmek.
- Kasıt ve ihmal nedeniyle Devlete verdikleri kayıp ve zararlardan sorumludurlar.
- Hizmetin işleyişinden zarar gören üçüncü kişiler, ilgili kurum aleyhine dava açar; kurumun sorumlu kamu görevlisine rücu hakkı saklıdır.
- Davranış ve İşbirliği Ödevi (Madde 12): İşbirliği içinde çalışmak ve resmi niteliklerinin gerektirdiği saygın davranışları hem hizmet içinde hem de dışında göstermek.
- Yurt dışında bulunanlar, devlet onurunu ve görev haysiyetini zedeleyici eylem ve davranışlarda bulunamazlar.
- Görev Yerine Gelme Ödevi (Madde 13): Çalışma saatlerinde görev yerinde bulunmak ve amirlerinden izin almadan ayrılmamak. Devam defterini imzalamak veya belirlenen yöntemlere uymak.
- Mal Bildiriminde Bulunma Ödevi (Madde 14): Kendileri, eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları ile alacak ve borçları hakkında mal bildiriminde bulunmak.
- Resmi Belgeleri ve Araçları Geri Verme Ödevi (Madde 15): Görevleri sona erdiğinde, ellerinde bulunan görevle ilgili resmi belgeleri, araç ve gereçleri ile tahsis edilen taşınır ve taşınmaz malları geri vermek ve boşaltmak. Bu zorunluluk mirasçıları da kapsar.
- Yansızlık Ödevi (Madde 16): Görevlerini yerine getirirken dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmamak ve yan tutmamak.
2.2. Genel Haklar ⚖️
Kamu görevlilerinin sahip olduğu haklar (Madde 17-35):
- Güvenlik Hakkı (Madde 17): Yasalarda belirtilen durumlar dışında görevine son verilemez; aylık, ücret ve başka hakları elinden alınamaz.
- Uygulamayı İsteme Hakkı (Madde 18): Yasa ve tüzüklere göre belirlenen kuralların kendileri hakkında aynen uygulanmasını isteme hakkı.
- Çekilme Hakkı (Madde 19): Yasalarda belirtilen esaslar çerçevesinde kamu görevliliğinden çekilme hakkı.
- Emeklilik Hakkı (Madde 20): Emeklilik Yasası'nda belirlenen koşullar çerçevesinde emeklilik hakları (kendilerini, dul eş ve yetimlerini kapsar).
- Şikayet ve Dava Açma Hakkı (Madde 21): Üstleri veya kurumları tarafından uygulanan yönetsel eylem ve işlemlerle disiplin işlemleri hakkında şikayet etme ve dava açma hakkı.
- İzin Hakkı (Madde 22): Yasada öngörülen süre ve koşullarla izin hakkı. Sözleşmeli personelin izin hakları sözleşme ve atanma koşullarında belirlenir.
- Ücretsiz Tedavi Hakkı (Madde 23): Muayene, tedavi, ilaç ve benzeri sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanma hakkı.
- Bu hak, kamu görevlisinin eşini, bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasını, 18 yaşını doldurmamış çocuklarını ve belirli koşullarda yüksek öğrenimde bulunan veya malûl olan çocuklarını da kapsar.
- Yurt içinde tedavisi mümkün olmayan durumlarda, devlet tarafından yurt dışı tedavi masrafları karşılanır.
- Emekli kamu görevlileri de bu haktan yararlanır.
- Aylık, Ücret ve Ödenek Alma Hakkı (Madde 24): Hizmetlerinin karşılığında kadroya dayanılarak ay üzerinden aylık maaş alma hakkı. Sözleşmeli personele verilecek ücret ve ödenekler sözleşme ve atanma koşullarına göre belirlenir.
- Onüçüncü Maaş İkramiyesi (Madde 24A): Aralık ayı içerisinde ve yılda bir kez olmak üzere ödenir. Tahsisatlar hariç Aralık ayı maaşına eşit tutardadır. Gelir vergisi dışında kesinti yapılmaz ve emeklilik menfaatlerinin hesaplanmasında dikkate alınmaz. Emekli kamu görevlileri ve sözleşmeli personel de yararlanır.
- Hayat Pahalılığı Ödeneği Hakkı (Madde 25): Tüketici Fiyatları Genel Endeksi'ndeki artış farkı kadar bir miktar, altı aylık dönemler halinde Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez konsolide edilerek uygulanır.
- Barem İçi Artış Ödeneği Hakkı (Madde 26): Girdikleri sınıf ve derece kadrosu için öngörülen baremlerindeki kademe ilerlemelerine karşılık teşkil eden barem içi artışlarını her yıl düzenli bir biçimde alma hakkı.
- Ek Çalışma Ödeneği Hakkı (Madde 27): Günlük çalışma saatleri dışında çalışmayı gerektirecek nitelikteki hizmetlerde verilir.
- Normal çalışma ve idari tatil günleri için 1.1, hafta sonu tatilleri ve diğer resmi tatil günleri için 1.5 olarak ödenir.
- Üst kademe yöneticilerine ek çalışma ödeneği verilmez.
- Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık onayıyla aylık brüt maaşının %25'ini aşmayacak şekilde verilebilir, elzem konularda bu oran %50'ye, bazı durumlarda %100'e kadar çıkarılabilir.
- Emniyet mensupları da belirli koşullarda ek çalışma ödeneği almaya hak sahibidirler.
- Yolluk ve İaşe-İbate Ödeneği Hakkı (Madde 28): Görev yerinden sürekli veya geçici olarak ayrılan kamu görevlilerine Bakanlar Kurulu'nca çıkarılacak bir tüzük çerçevesinde ödenir.
- Konut Hakkı (Madde 29): Konut sahibi olmayan veya uygun konutu bulunmayan kamu görevlilerinin konut gereksinimlerini karşılamak üzere önlemler alınır. Görev nedeniyle yerleşim merkezleri dışında görev yapanlara karşılıksız lojman sağlanır.
- Burs ve Kurs Ödeneği Hakkı (Madde 30): Her kamu görevlisinin burs ve kurs hakkı vardır. Mesleğiyle ilgili olarak yurt dışına gönderilen kamu görevlisine, bursundan ayrı olarak normal aylığı da ödenir.
- Giyecek Yardımı Hakkı (Madde 31): Görevleri gereği özel giysi giymek zorunda olanlara giyecek yardımı yapılır.
- Taşınma Ödeneği Hakkı (Madde 32): Yer değiştirme işlemleri sonucu başka bir görev yerine taşınmak zorunda kalan kamu görevlilerinin taşıma giderleri karşılanır.
- Vekalet Aylığı Alma Hakkı (Madde 33): Vekaleten bir göreve atanan kamu görevlisinin vekalet aylığı alma hakkı vardır.
- Yayın Hakkı (Madde 34): Yasadaki kurallara bağlı olmak koşuluyla, sosyal, kültürel ve mesleki konularda görüş ve düşüncelerini basın ve yayın yoluyla serbestçe açıklama hakkı.
- Tehlike, İş Güçlüğü ve Görev Riski Ödeneği Hakkı (Madde 35): Tehlike, iş güçlüğü ve görev riski bulunan hizmetlerde çalışanlara ödenecek ödenekler tüzükle belirlenir. Hekim, diş hekimi ve veteriner hekimlere hizmetlerinin özelliği dikkate alınarak maaşlarına ek olarak kişisel ödenek veya özel tahsisat verilir.
2.3. Yasaklar 🚫
Kamu görevlilerinin uyması gereken yasaklar (Madde 36-43):
- Siyasal Faaliyette Bulunma Yasağı (Madde 36): Siyasal partilere üye olamazlar ve siyasal etkinliklerde bulunamazlar. Görevlerini siyasal bir partinin veya kişinin yararına veya zararına kullanamazlar.
- Yayın Yasağı (Madde 37): Yansızlık ödevini zedeleyecek ve siyasal etkinliklerde bulunma yasağına ters düşecek biçimde gazete ve dergi yazarlığı yapamaz, Radyo ve Televizyon gibi yayın araçlarıyla bu yöndeki görüş ve düşüncelerini açıklayamaz ve siyasal nitelikli bir gazete veya derginin yönetimine katılamazlar.
- Ayrıcalık Tanıma Yasağı (Madde 38): Görevlerini yerine getirirken dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapamaz ve hiçbir kişi, aile veya zümreye ayrıcalık tanıyamazlar.
- Bilgi ve Demeç Verme Yasağı (Madde 39): Bağlı bulundukları kurumlarca yetkili kılınmadıkça, kurumları adına basın ve yayın organlarına yazılı veya sözlü bilgi ve demeç veremezler. Yasal sendikal çalışmalar bu yasağın dışındadır.
- Denetimindeki Kuruluştan Çıkar Sağlama Yasağı (Madde 40): Kendi denetimi altında bulunan veya göreviyle ilgili bir gerçek veya tüzel kişiden çıkar sağlaması, rüşvet veya armağan alması yasaktır.
- Başka İş Yapma Yasağı (Madde 41): Tüm zamanlarını kamu hizmetlerine ayırmakla yükümlü olup, çalışma saatleri içinde veya dışında ücretli veya ücretsiz bir iş tutamazlar ve serbest meslek yapamazlar. Ek çalışma ödeneği ve ikinci görevle ilgili istisnalar saklıdır.
- Gizli Bilgileri Açıklama Yasağı (Madde 42): Görevlerini yerine getirirken öğrendikleri ve gizli tutulması gerektiği yazılı olarak bildirilen bilgileri, amirlerinin yazılı onayı dışında açıklayamaz ve devlete ait resmi belgeleri yayınlayamazlar. Görevlerinden ayrılmış olsalar dahi bu bilgileri on yıl süreyle sır olarak saklamakla yükümlüdürler. Yasa dışı işlemleri ilgilendiren konularda bu yasaklama söz konusu olamaz.
- Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyette Bulunma Yasağı (Madde 43): Tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, özel büro, muayenehane, sörceri veya klinik açamaz ve bu gibi yerlerde çalışamazlar. Sanayi veya tarımsal işletmelerde görev alamaz, ticari temsilci veya vekil olamaz, herhangi bir şirkete ortak veya hissedar olamazlar.
- Veraset veya bağış yoluyla intikal eden hisseler Kamu Hizmeti Komisyonu'na bildirilir. Komisyon, çıkar sağlanabileceği kanaatine varırsa, bu hisselerin elden çıkarılmasını isteyebilir.
- 16 yaşından küçük çocukları da tacir sayılmalarını gerektirecek etkinlikte bulunamazlar.
- Kooperatif şirketlerde veya kamu iktisadi teşebbüslerinde ortak veya üye olmayı engellemez.
- Kamu iktisadi teşebbüslerinin yönetim kurullarında Devleti temsilen görev almak Bakanlar Kurulu'nun onayına bağlıdır.
Bölüm 3: Sınıflandırma ve Kadrolar
3.1. Sınıflandırma Esasları 📊
Devlet kamu hizmetleri (Madde 44), hizmetin konusuna, etkinlikle yerine getirilebilmesi için gerekli öğrenim, yetişme ve meslek niteliklerine göre sınıflara ayrılır. Bu sınıflar, hizmete giriş, maaş rejimi ve diğer özlük işlemlerinde temel birimleri oluşturur.
- Derece (Madde 46): Sınıf içinde, görevin önem ve sorumluluğunun artışı ile ayarlı yükselme adımıdır.
- Kademe (Madde 47): Derece içinde, görevin önem ve sorumluluğu artmadan, performans değerlendirme formuna dayanarak kamu görevlisinin maaş baremindeki ilerleyebileceği yere kadar yıllık ilerleyiş adımıdır.
- Sınıf Dışında Kadro İhdas Edilemez (Madde 45): Yasada öngörülen sınıflar dışında kadro ihdas edilemez.
- Sınıflandırmada Öğrenim Unsuru (Madde 48): Genel olarak ortaokulu bitirenler, 18 yaşını bitirmiş olmak koşuluyla kamu görevlisi olabilirler. Hangi hizmet sınıfları için hangi öğrenim kurumlarından mezun olmak gerektiği, yasanın ilgili maddelerinde belirtilmiştir.
- Kamu Görevlisinin Başka Görevde Çalıştırılamayacağı (Madde 49): Hiçbir kamu görevlisi, yasadaki istisnalar saklı kalmak koşuluyla, sınıfının dışında bir sınıfta ve sınıfının içindeki derecesinden daha aşağı derecedeki bir görevde çalıştırılamaz.
3.2. Hizmet Sınıfları ve Sınıflar İçindeki Dereceler 🏛️
Kamu hizmetleri (Madde 50) üç ana sınıfa ayrılır:
3.2.1. Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (Madde 51)
- Kurumların genel yönetiminden, kamu hizmetlerinin yürütülmesinden en üst düzeyde sorumlu olan, hizmet politikasını uygulayan, hizmet birimlerinin eşgüdümünü sağlayan, planlayan ve denetleyen yöneticileri kapsar.
- Üst Kademe Yöneticileri: Müsteşarlar, Genel Sekreterler, Genel Koordinatörler, A Müdürler, Kaymakamlar, B Müdürler. Bu pozisyonlara atanabilmek için belirli öğrenim koşulları ve deneyim şartları aranır (örn. üniversite mezuniyeti ve belirli barem karşılığı veya lise mezunu ve 15 yıl kamu hizmeti).
- Üst Kademe Yöneticisi Sayılmayan Diğer Yöneticiler: Müdür muavinleri ve diğer yöneticilik görevlerini yerine getirenler.
3.2.2. Mesleki ve Teknik Hizmetler Sınıfı (Madde 52) Bu sınıf, öğrenim derecelerine göre alt gruplara ayrılır:
-
Üniversite Mezuniyeti veya Yüksek Öğrenim Gerektirenler (Üç dereceli):
- Plânlama Hizmetleri Sınıfı: İktisat, istatistik, işletmecilik, idari bilimler, hukuk, mühendislik, yüksek fizik, yüksek matematik, maliye ve eğitim konularında üniversite mezuniyeti.
- Tabiplik Hizmetleri Sınıfı: Tabip, Diş Tabibi veya Veteriner Hekim ünvanı ve ilgili birliklere üyelik.
- Hukuk Hizmetleri Sınıfı: Hukuk Fakültesi mezuniyeti ve baro imtihanlarını geçmiş olmak.
- Tarım ve Orman Mühendisliği ve Hayvancılık Hizmetleri Sınıfı: Tarım ve Orman fakültesi veya dengi yüksek öğrenim.
- Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı: Mühendislik ve mimarlık diploması veren fakülte veya dengi yüksek öğrenim.
- Kaptanlık ve Kaptan Kılavuzluk Hizmetleri Sınıfı: Yüksek Denizcilik Okulu veya dengi.
- Paramedikal Hizmetler Sınıfı: İlgili fakülte bölümleri veya yüksek öğretim kurumları (diyetik, fizyoterapi, radyoterapi, yüksek hemşirelik vb.).
- Ecza ve Kimya Hizmetleri Sınıfı: Eczacılık ve kimya fakülte veya yüksek okulları.
- Yasama Hizmetleri Sınıfı: Hukuk, siyasal bilgiler, idari ilimler, iktisat ve maliye konularında fakülte veya dengi yüksek okul.
- Radyo ve Televizyon Hizmetleri Sınıfı: Basın, yayın, gazetecilik, sosyal, siyasal ve idari bilimler, hukuk, iktisat, maliye ve yabancı dil konularında fakülte veya yüksek okul.
- Meteoroloji Hizmetleri Sınıfı: Meteoroloji Mühendisliği, Fizik, Meteoroloji, jeofizik, klimatoloji, astronomi, elektronik ve benzeri uygun konularda üniversite veya yüksek okul.
-
En Az Üç Yıllık Orta Öğretim Gerektirenler (Dört dereceli):
- Sağlık Hizmetleri Sınıfı: Sağlık Koleji veya dengi meslek okulu mezuniyeti veya lise mezunu olup sınavla mesleki yeteneği kanıtlama.
- Ebelik ve Hemşirelik Hizmetleri Sınıfı: Sağlık Koleji veya dengi meslek okulu mezuniyeti.
- Yardımcı Ecza, Kimya ve Paramedikal Hizmetleri Sınıfı: Sağlık Koleji veya dengi meslek okulu mezuniyeti veya lise mezunu olup sınavla mesleki yeteneği kanıtlama.
- Teknisyen Hizmetleri Sınıfı: Teknik orta öğrenim kurumu mezuniyeti veya lise mezunu olup sınavla teknik ve mesleki yeteneği kanıtlama.
- Tapu ve Kadastro Hizmetleri Sınıfı: Orta öğretim kurumu veya ilgili meslek okulu mezuniyeti.
- Steno ve Daktilo Hizmetleri Sınıfı: Orta öğretim kurumu veya ilgili meslek okulu mezuniyeti.
- Matbaacılık Hizmetleri Sınıfı: Orta öğretim kurumu veya ilgili meslek okulu mezuniyeti.
- Tarım, Orman, Hayvancılık ve Veteriner Teknik Hizmetleri Sınıfı: Tarım, orman veya hayvancılıkla ilgili meslek okulu veya dengi orta öğretim kurumu mezuniyeti.
- Telekomünikasyon Hizmetleri Sınıfı: Teknik öğretim yapan orta öğrenim kurumu mezuniyeti veya lise mezunu olup sınavla teknik ve mesleki yeteneği kanıtlama.
- Yardımcı Radyo ve Televizyon Hizmetleri Sınıfı: Lise veya dengi orta öğrenim kurumu mezuniyeti.
- Liman Hizmetleri Sınıfı: Teknik orta öğretim kurumu mezuniyeti veya lise mezunu olup sınavla teknik ve mesleki yeteneği kanıtlama.
- Yardımcı Yasama Hizmetleri Sınıfı: Lise veya dengi orta öğrenim kurumu mezuniyeti.
-
Ortaokul Öğrenimi Gerektirenler (İki dereceli):
- Teknisyen Yardımcılığı Hizmetleri Sınıfı: Ortaokul veya dengi okul mezuniyeti ve mesleki beceri kazanmış olmak.
- Araç Sürücülüğü ve Araç Bakım ve Onarımı Hizmetleri Sınıfı: Ortaokul veya dengi okul mezuniyeti ve mesleki eğitim veya sürüş ehliyeti.
3.2.3. Genel Hizmet Sınıfları (Madde 53) Bu sınıf da öğrenim derecelerine göre alt gruplara ayrılır:
-
Üniversite Mezuniyeti veya Yüksek Öğrenim Gerektirenler (Üç dereceli):
- İdari Hizmetler Sınıfı: Hukuk, iktisat, siyasal bilgiler veya idari ilimlerle ilgili fakülte veya dengi yüksek okul.
- Eğitim Hizmetleri Sınıfı: Eğitim ve öğretim konularında fakülte veya yüksek okul mezuniyeti, pedagoji veya uzmanlık belgesi.
- Kültür Hizmetleri Sınıfı: Uygun konularda üniversite, akademi, yüksek okul veya konservatuvar mezuniyeti.
- Mali Hizmetler Sınıfı: Maliye, iktisat, hukuk, istatistik, işletmecilik, muhasebe ve ticaret konularında fakülte, akademi veya yüksek okul mezuniyeti veya certified/chartered accountant ünvanı.
- Basın, Yayın ve Enformasyon Hizmetleri Sınıfı: Basın, yayın, gazetecilik, sosyal, siyasal, idari bilimler veya hukuk konularında fakülte veya dengi yüksek öğrenim kurumu mezuniyeti veya yabancı dil filoloji/edebiyat/mütercim-tercümanlık bölümleri mezuniyeti.
- Sanayi ve Ticaret Hizmetleri Sınıfı: Ekonomi, maliye, idari ilimler, hukuk, ticaret, işletmecilik ve istatistik konularında fakülte veya dengi yüksek okul.
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Hizmetleri Sınıfı: Hukuk, iktisat, maliye, muhasebe, istatistik, idari ilimler, mühendislik ve sosyal güvenlikle ilgili fakülte veya yüksek okul.
- Sosyal Hizmetler Sınıfı: Sosyal hizmet, sosyal siyaset, sosyoloji, psikoloji ve benzeri konularda fakülte veya yüksek okul.
- Turizm Hizmetleri Sınıfı: Ticaret, turizm, işletmecilik, ekonomi, arkeoloji ve benzeri fakülte, akademi veya yüksek okul.
- Gümrük Hizmetleri Sınıfı: İktisat, hukuk, idari ilimler, maliye, işletmecilik, ticaret, muhasebe ve istatistik konularında fakülte veya yüksek okul.
- Mukayyitlik Hizmetleri Sınıfı: Hukuk, iktisat ve idari ilimler konularında fakülte veya yüksek okul.
- Dışişleri Hizmetleri Sınıfı: Siyasal bilgiler, uluslararası ilişkiler, idari ilimler, iktisat, hukuk veya diğer uygun fakültelerden diploma veya yüksek lisans/doktora ve çok iyi derecede İngilizce veya dengi lisan bilgisi.
- Kooperatif Hizmetleri Sınıfı: İktisat, maliye, muhasebe, istatistik, kooperatifçilik, işletme, hukuk ve benzeri konularda üniversite, akademi veya yüksek okul mezuniyeti veya lise mezunu ve asgari dört yıl fiilen başarılı teftiş yapmış Teftiş ve Nezaret Sandığı personeli olmak.
- Sürüş Ehliyeti Müfettişliği Hizmetleri Sınıfı: Hukuk, Siyasal Bilgiler, İdari İlimler, İşletmecilik, Maliye, Muhasebe, İstatistik konularında fakülte veya yüksek okul.
-
En Az Üç Yıllık Orta Öğrenim Gerektirenler (Dört dereceli):
- Yardımcı Mukayyitlik Hizmetleri Sınıfı: Lise veya dengi orta öğretim kurumu mezuniyeti.
- Posta Hizmetleri Sınıfı: Lise veya dengi orta öğretim kurumu mezuniyeti.
- Yardımcı Sosyal Hizmetler Sınıfı: Lise veya dengi orta öğretim kurumu mezuniyeti.
- Kitabet Hizmetleri Sınıfı: Lise veya dengi orta öğretim kurumu mezuniyeti.
- Tahsildarlık Hizmetleri Sınıfı: Ticaret lisesi veya dengi orta öğretim kurumu mezuniyeti.
- Gümrük Muhafaza Hizmetleri Sınıfı: Lise veya dengi orta öğretim kurumu mezuniyeti.
- Fiyat ve Kalite Kontrol Hizmetleri Sınıfı: Ticaret lisesi ve dengi orta öğretim kurumu mezuniyeti.
- Cezaevi Hizmetleri Sınıfı: Lise veya dengi orta öğretim kurumu mezuniyeti.
- Tebliğ ve İcra Hizmetleri Sınıfı: Lise veya dengi orta öğretim kurumu mezuniyeti.
- Yardımcı Turizm Hizmetleri Sınıfı: Lise veya dengi orta öğretim kurumu veya ilgili meslek okulu mezuniyeti.
- İç Güvenlik Hizmetleri Sınıfı: Lise veya dengi orta öğretim kurumu mezuniyeti.
-
Ortaokul Öğrenimi Gerektirenler (İki veya Üç dereceli):
- Aşçılık ve Garsonluk Hizmetleri Sınıfı: Ortaokul veya dengi okul mezuniyeti.
- Gümrük ve Liman Bekçiliği Hizmetleri Sınıfı: Ortaokul veya dengi öğrenim kurumu mezuniyeti.
- Odacı ve Şoför Hizmetleri Sınıfı: Ortaokul veya dengi öğretim kurumu mezuniyeti.
- Yardımcı Genel Hizmetler Sınıfı: Ortaokul veya dengi öğretim kurumu mezuniyeti.
3.3. Sınıflara İlişkin Ortak Kurallar (Madde 54) 💡
- Yüksek Öğrenim Üstü Eğitim:
- Master derecesi alanlara 1 kademe ilerlemesi.
- Tıpta uzmanlık belgesi alanlara ve doktora yapanlara 3 kademe ilerlemesi.
- Master sonrası doktora yapanlara ek 2 kademe ilerlemesi.
- İkinci bir üniversite veya dört yıllık yüksek okul bitirenlere her öğrenim yılına karşılık 1 kademe ilerlemesi.
- Ön lisans diploması alanlara belirli koşullarda 1 kademe ilerlemesi.
- Orta Öğrenim Üstü Eğitim: Üç yıldan fazla öğrenim görenlere, fazla yapılan her öğrenim yılına karşılık 1 kademe ilerlemesi uygulanır.
- Ortaokul Öğrenimi Üstü Eğitim: Ortaokul öğrenimi üstünde öğrenim görenlere, fazla her öğrenim yılına karşılık 1 kademe ilerlemesi uygulanır.
3.4. Kadrolar 🏢
- Tanım (Madde 55): Devletin ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının kamu hizmetlerinin gerektirdiği asıl ve sürekli görevleri yerine getirecek teşkilat kadrolarıdır.
- Hizmet Şeması: Her kadronun bir hizmet şeması bulunur. Bu şemalarda görevler, yetki ve sorumluluklar, nitelikler, kadro adı, sayısı, hizmet sınıfı, derecesi, baremi ve atanma/yükselme yeri belirtilir.
- Kadrosuz Kamu Görevlisi Çalıştırılamaz (Madde 56): Yasal kadrosu bulunmadan kamu görevlisi çalıştırılamaz ve hizmet koşulları belirlenmeyen kadrolara atama yapılamaz (istisnalar saklıdır, örn. kadro fazlası terfi).
- Kadroların Hazırlanması (Madde 57): Kurumlar için teknik kurullarca hazırlanan kadro cetvelleri ve hizmet şemaları, ilgili kurum temsilcileri, Personel Dairesi, Devlet Planlama Örgütü ve Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık temsilcilerinden oluşan bir kurulca düzenlenir ve Bakanlar Kurulu'na iletilir. Onaylananlar Meclis'e sunulur.
3.5. Kadroların Atanma ve Yükselme Ayırımı (Madde 58) 📈
- İlk Atanma Yeri Olan Kadrolar: Hizmet içinden veya dışından atanma yapılabilir.
- İlk Atanma ve Yükselme Yeri Kadroları: Hizmet içinden atanma veya terfi yapılabileceği gibi, doğrudan hizmet dışından atanma yapılabilir.
- Yükselme Yeri Kadroları: Hizmet içinden aynı hizmet sınıfında bir alt derecedeki kamu görevlilerinin bir üst dereceye terfi ettirilmesi veya sınıf değiştirme yoluyla doldurulur.
- Kadro Fazlası Olarak Terfi: Terfi sınavında başarılı olmasına rağmen kadro yetersizliği nedeniyle bir üst derecenin açık kadrolarına atanamayanlar, açık kadro sayısına bakılmaksızın kadro fazlası olarak bir üst dereceye terfi ettirilirler. Bu kişiler, terfi aldıkları kadronun görevlerini yanında, amirlerinin görevlendirmesi halinde terfi öncesi derecelerin görev, yetki ve sorumluluklarını da yürütmeye devam ederler.
Bölüm 4: Kamu Görevine Alınma
4.1. Yöntem 1️⃣2️⃣3️⃣
- Açık Kadroların Bildirilmesi (Madde 59): Kurumlar, personel atanmasına gerek gördükleri açık kadro sayılarını, sınıf ve derecelerini, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığın uygunluk bildirimini almak koşuluyla Kamu Hizmeti Komisyonu'na bildirirler.
- Duyurma (Madde 60): Kamu Hizmeti Komisyonu, ilk atanma yeri olan kadrolar ile ilk atanma ve yükselme yeri olan kadroları, başvurma süresinin sona ermesinden en az onbeş gün önce Resmi Gazete, radyo ve diğer basın ve yayın araçlarıyla duyurur. Duyuruda kadronun özellikleri, koşulları ve sınav bilgileri belirtilir.
- Atama Yetkisi (Madde 61): Kamu görevlilerin…








